TRUE, FALSE ve NOT GIVEN: kesin tanımlar
| Cevap | Ne zaman seçilir | Hızlı kontrol |
|---|
| TRUE | Metin aynı bilgiyi, genellikle farklı kelimelerle verir. | Bunu kanıtlayan kelimelerin altını çizebiliyor musunuz? |
| FALSE | Metin, ifadeyle çelişen bir bilgi verir. | İfadeyi imkânsız kılan kelimelerin altını çizebiliyor musunuz? |
| NOT GIVEN | Metin ifadeyi ne doğrular ne de çürütür. | Doğru bölüme baktınız ve iki yönde de kanıt yok. |
YES / NO / NOT GIVEN aynı şekilde işler, ancak olgusal bilgi yerine yazarın görüşlerini veya iddialarını sınar. Yazarın görüşü ifadeyle uyuşuyorsa YES, çelişiyorsa NO, yazarın ne düşündüğü bilinemiyorsa NOT GIVEN seçin.
Cevaplar metindeki bilgilerin sırasını izler; bu da yerlerini hızla bulmanıza yardım eder.
Altı adımlı yöntem
- İfadeyi okuyun ve ana iddiayı işaretleyin. Özneyi, fiili ve all, most, only, always, first, increased gibi niteleyicileri işaretleyin.
- Bir çapa kelime seçin. İsimler, sayılar, tarihler ve teknik terimler nadiren başka sözcüklerle ifade edilir; paragrafı bulmak için bunları kullanın.
- Çevredeki cümleleri dikkatle okuyun. Kanıt genellikle çapa kelimenin hemen önünde ya da arkasındadır.
- Kelimeleri değil, anlamı karşılaştırın. Başka sözcüklerle ifade etme beklenen bir şeydir; niteleyiciler dahil anlamın aynı olup olmadığını kontrol edin.
- FALSE ile NOT GIVEN arasında karar verin. FALSE’u yalnızca bir çelişki gösterebiliyorsanız seçin. Metin konuya hiç değinmiyorsa cevap NOT GIVEN’dır.
- Takılırsanız devam edin. Cevaplar metin sırasını izlediği için bir sonraki cevabın yeri, zor sorunun bulunabileceği alanı daraltır.
Özgün metinle çözümlü örnek
Aşağıdaki İngilizce metin English AIdol tarafından yazılmıştır ve resmî bir IELTS sorusu değildir.
In 2023, the coastal town of Marlow Bay introduced a bicycle-sharing scheme with 40 stations. Most of the stations were placed near the harbour and the railway station, although a handful were added in residential areas after residents petitioned the council for them. During the first year, the scheme recorded more journeys on weekdays than at weekends, which the council attributed to commuters using the bicycles to reach the train. The council has since announced that it will review ticket prices, but it has not said whether prices will rise or fall.
| İfade | Cevap | Neden |
|---|
| 1. The scheme began with 40 stations. | TRUE | "introduced a bicycle-sharing scheme with 40 stations" aynı bilgiyi verir. |
| 2. All of the stations were near the harbour or the railway station. | FALSE | Metin "Most" (çoğu) der ve bazı istasyonların yerleşim bölgelerine eklendiğini belirtir; "All" çürütülür. |
| 3. Some stations were added in response to requests from local people. | TRUE | İstasyonlar "after residents petitioned the council for them" eklenmiştir. "Requests from local people" bir kelime eşleşmesi değil, başka sözcüklerle ifadedir. |
| 4. The scheme was more popular with tourists than with residents. | NOT GIVEN | Turistlerden hiç söz edilmez, dolayısıyla metin iki yönde de bilgi vermez. |
| 5. Weekend journeys outnumbered weekday journeys in the first year. | FALSE | Metin hafta içi daha fazla yolculuk yapıldığını söyler. |
| 6. Ticket prices will increase after the review. | NOT GIVEN | Belediye fiyatların artıp artmayacağını açıklamamıştır. |
4 ve 6 numaralı ifadeler klasik tuzaklardır: ikisi de makul görünür ve 6 numara metinle pek çok kelimeyi paylaşır, ancak hiçbiri kanıtlanamaz ya da çürütülemez; bu yüzden ikisi de NOT GIVEN’dır.
Yaygın tuzaklar ve bunlardan kaçınma yolları
| Tuzak | Örnek | Ne yapmalı |
|---|
| Değişen niteleyici | Metin "most" der; ifade "all" der. | Niteleyicileri iddianın parçası sayın. Değişmişse cevap genellikle FALSE’tur. |
| Aynı kelime, farklı anlam | İfade metindeki kelimeleri tekrarlar ama yeni bir iddia ekler. | Kelimelerin geçip geçmediğine değil, o iddianın desteklenip desteklenmediğine bakın. |
| Kendi bilgisini kullanmak | İfade gerçek hayatta doğrudur ama metin bundan söz etmez. | Yalnızca metne göre karar verin. Metin değinmiyorsa NOT GIVEN seçin. |
| Var olmayan karşılaştırma | İfade, metnin ayrı ayrı anlattığı iki şeyi karşılaştırır. | TRUE ya da FALSE seçmeden önce açık bir karşılaştırma arayın. |
| Olasılık ve olgu | Metin "may" ya da "plans to" der; ifade "will" ya da "did" der. | Kesinlik derecesindeki değişiklik, metne bağlı olarak FALSE ya da NOT GIVEN olabilir. |
Nasıl çalışmalı
- Her setten sonra her TRUE ve FALSE cevabını kanıtlayan cümleyi yazın. Yazamıyorsanız büyük olasılıkla tahmin ettiniz.
- NOT GIVEN hatalarınızı kaydedin. Çoğu, kendi bilginizden ya da kelime eşleşmesini kanıt saymaktan kaynaklanır.
- Süre tutarak çalışın: IELTS Reading 40 soru için 60 dakika verir ve cevap aktarmak için ek süre yoktur.
Tam setleri IELTS Reading practice (İngilizce) sayfasında çözün ve sık puan kaybettiren diğer soru tipi için Matching Headings rehberine göz atın.
Resmî kaynaklar
3 Ekim 2026 tarihinde şu kaynaklarla karşılaştırıldı: IELTS Academic ayrıntılı sınav formatı. English AIdol, IELTS’in sahibi olan ortaklar ile bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır. Örnekler özgün alıştırma materyalidir, resmî sınav soruları değildir. Bu sayfa, İngilizce bir rehberin yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe sürümüdür.
Sık Sorulan Sorular
IELTS’te FALSE ile NOT GIVEN arasındaki fark nedir?
FALSE, metnin ifadeyle çeliştiği anlamına gelir. NOT GIVEN ise metnin ifadeyi doğrulamak ya da çürütmek için yeterli bilgi vermediği anlamına gelir.
True/False/Not Given cevapları metin sırasını izler mi?
Evet. Cevaplar metindeki bilgilerin sırasını izler; bu yüzden her cevap bir sonrakinin nerede aranacağını daraltır.
True/False/Not Given ile Yes/No/Not Given arasındaki fark nedir?
True/False/Not Given olgusal bilgiyi, Yes/No/Not Given ise yazarın görüş ve iddialarını sınar. Akıl yürütme aynıdır.
Kendi bilgimi kullanabilir miyim?
Hayır. Yalnızca metne göre karar verin. Metin iddiaya değinmiyorsa, gerçek hayatta doğru olsa bile cevap NOT GIVEN’dır.
